1 december 2020 Gebruikers online: 67
Agenda
Active creations

De zwerver en de kluizenaar (column Herman Slurink)

Geplaatst op: 21 november 2020

Onze columnist Herman Slurink zwerft al jaren rond in de Kop van Overijssel en het noorden van ons land. Hierbij kruisen hunebedden, middeleeuwse kerken, oude bomen en landschappen zijn weg. Kijken met andere ogen. Zijn camera gaat altijd mee en in woord en beeld probeert hij hardop denkend het mysterie van zijn bestaan en de wereld om hem heen te doorgronden. Het is een weg zonder eind, de ene keer luchtig en met humor, de andere keer vol ernst. Hij publiceert deze verslagen via Facebook. Deze week had hij een bijzondere ontmoeting, en nee, in toeval gelooft hij niet. Wel dat de dingen je toe vallen. De tijd van het jaar en de naderende Eeuwigheidszondag zijn de reden om dit verslag op Zwartsluis Actueel te publiceren.

De zwerver en de kluizenaar

Gedurende lange tijd zwerf ik vaak alleen door de Kop van Overijssel en verder noordwaarts door Drenthe, Friesland en Groningen. Op zoek naar bijzondere plekken waar de tijd geen vat op heeft zoals de vele middeleeuwse kerken, grafheuvels, boomstronken, hunebedden en noem maar op.

Het kan een verschrompelde dode boom zijn die door haar vorm tijdloze gedachten oproept of een glinstering op een herfstblad. Eigenlijk doe ik dit mijn leven lang al maar voel nu de inspiratie om middels woord en beeld de spirituele krachten die circuleren rond deze kerken, bomen, oeroude stenen en landschappen te delen. Als je alleen rondzwerft zonder een vastomlijnd plan gebeuren er vaak verrassende dingen. Onverwachte ontmoetingen vinden plaats en steeds weer ontsluiten zich nieuwe wegen.

Afgelopen woensdag zwierf ik weer een dag door Groningen en trof daar een wel heel bijzondere plek: De kluizenaarshut van Warfshuizen.

Komende zondag is het Zondag Voleinding of ook wel Eeuwigheidszondag genoemd. Het is de dag dat in de kerken de namen worden genoemd van hen die ons ontvallen zijn en waarmee we ons blijvend verbonden voelen. Ook buiten de muren van de kerk kun je in dit jaargetijde de eeuwigheid voelen stromen en horen in de fluisteringen van de natuur die het oude afwerpt en zich in het verborgene voorbereid op het nieuwe leven in de lente.

Onderweg van Leens naar Pieterburen passeer ik een kerk waarover niets staat vermeld in de gids van middeleeuwse kerken. De deur staat uitnodigend open. Ik ben vandaag van niemand afhankelijk, dus wat let mij.

Ik treed een wereld binnen die mijn rijkste fantasie te boven gaat, een knusse ruimte die rijk gevuld is met een grotendeels (neo) barokke inrichting. Zou ik in Limburg aan het rondstruinen zijn geweest dan had ik dit kunnen verwachten, maar hier?? Alles riekt naar het oer oude Rooms Katholicisme, ik vertoef in het unieke bedevaartskerkje “Kluizenarij Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin”….. Hoe Grunnigers wil je het hebben? Verbazing alom en ik geef me er even helemaal aan over.

Veel herinneringen komen bovendrijven.

De beeltenis van de intens bedroefde Moeder Maria die in deze kluizenaarskerk wordt bewaard is van de hand van de beroemde eigentijdse Spaanse beeldhouwer Miquel Bejarano Moreno (geb. 1967). Het beeld is een voorstelling van Maria terwijl ze staat te wenen onder het kruis van haar Zoon Jezus Christus.

Sinds zij in Warfhuizen staat opgesteld is er een voor deze streken drukbezochte bedevaart op gang gekomen. Vooral ouders die zich zorgen maken over hun kinderen (‘bedroefde vaders en moeders’) komen hier naar toe. Maar ook pelgrims met andere noden bezoeken dit kleine heiligdom van het Noorden. Ik ben er nu één van en laat alles op mij inwerken. Ik kijk naar het betraande gelaat en besef dat het wel bijzonder is dat dit kerkje in de ware zin mij ontmoet en dat juist in deze novemberweken van Allerzielen, Allerheiligen en Zondag Voleinding.

Overleden familieleden, vrienden en bekenden zweven door mijn gedachten en het is goed ze weer even door me heen te laten gaan. De geur van wax en kaarsen en de aanblik van de treurende Maria raken mijn diepste emoties en voel ik mij voor even niet ‘de bedroefde vader of moeder’ maar vooral de ‘bedroefde broer’ en welt het water uit een diepe innerlijke Bron omhoog naar de oppervlakte om vervolgens verder te stromen buiten de tijd. Daarna ben ik weer de dankbare zwerver die vol vreugde en nieuwsgierigheid het leven in al haar facetten probeert te doorgronden en vooral te Leven….met een lach en een traan.

Met dat ik weer bij de auto stond kwam iemand naar buiten gelopen. Onze blikken troffen elkaar en voor ik het wist was ik in gesprek met pater Hugo, de kluizenaar van deze kerk. De pater van middelbare leeftijd is een gemakkelijke prater…..en hij vertelde een en ander over de kerk en de oeroude RK liturgische traditie die hij wenst voort te zetten. Hij was afgestudeerd in Leuven met als specialisatie de theologische mystiek en daar kruisten onze paden in positieve zin.

De kluis van Warfhuizen is nog niet zo oud. Gesticht in 2001 in een oude leegstaande en vervallen kerk op de oude grond van haar voorganger, zet zij een leven voort die vrijwel is uitgestorven. Pater Hugo bemerkt door de diverse bezoeken aan zijn kluis een groeiende spirituele honger bij alle leeftijden. “Alle gezindten komen hier rust zoeken”.

Ooit had ik eens ergens gelezen dat je de spirituele honger kunt vergelijken met het gevoel van dorst in een kurkdroge woestijn waar alleen maar zand is te zien. De dorst zegt dat je verlangt naar water. Het is er wel maar je ziet het niet. Zo is er ook een spirituele honger naar ….ja, naar wat…naar Geborgenheid?… naar onvoorwaardelijke Liefde? De geestelijke honger kan er op wijzen dat er een verlangen naar geestelijk voedsel is en dat er meer is dan leegte. Uitdagende gedachten.

Als RK koestert hij de rijkdom van de traditionele symbolische handelingen en staat hij kritisch tegenover de uiterlijkheden van het instituut. Ik miste als langzaam losgeweekte protestant juist de mystiek en heb net zoveel moeite met het kille calvinisme dat na de Reformatie de nodige verwoestingen aanrichtte. De protestanten hebben met het badwater ook het kind weggegooid en daarmee de verbeeldende kracht van datgene wat niet in woorden valt uit te drukken.

Hij vroeg nog of ik vaker op pad ging en ik vertelde over mijn scriptie die ik 40 jaar geleden voor de afronding van een cursus Kunst en Cultuur via het LOI had gemaakt met als titel “Van de hunebed tot de kathedraal van Chartres”.

Mijn zwerftocht is een vervolg hierop en hij schoot in de lach en vertelde dat hij in Odoorn ‘tussen de hunebedden’ is geboren en opgegroeid…..en zo is ook deze cirkel weer rond.

De zwerver en de kluizenaar…twee zielen, geen discussie maar een gesprek, en zo vervolgen wij elk onze weg, onze roeping in dit grote mysterie dat Leven heet en sluiten aan in de rij van al die geslachten die ons voorgingen, totdat ook wij eens in liefde de fakkel mogen overdragen en op een Eeuwigheidszondag herdacht mogen worden met een glimlach en een traan.

Ik zie alleen maar schoonheid.

Herman Slurink

 

Gepubliceerd door Robert Jansema

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Aquaservice