‘De Schanse’ lijkt gered: alle reden voor enthousiasme in het centrum van Zwartsluis (Column Herman Slurink)

Afgelopen zaterdag trok de Sinterklaasintocht weer door Zwartsluis. Jarenlang stond ik voor onze winkel te kijken hoe de stoet voorbijtrok, maar dit keer stond ik er anders tussen: als opa, midden in een bonte mix van Sluzigers van alle leeftijden. Het was hartverwarmend om te zien hoeveel mensen Sint en zijn stoet Pieten stonden op te wachten.

Onder de vrolijke klanken van de ‘Voorwaartspieten’ galoppeerde Sint op zijn schimmel Ozosnel door het dorp — een tafereel dat meermaals tot gelach en hilariteit leidde. Fotograaf Henk Kuik rende als vanouds vooruit om de mooiste momenten vast te leggen. Op zo’n dag voel je pas echt wat een dorpsgemeenschap waard is. Alleen Bromsnor ontbrak nog.

Na afloop doken we met de kleinkinderen Junior Juweeltjes binnen bij Anouk Geertman en Harmique Dragt. Het voelde als een toegift op de intocht — alsof het feest nog even doorging. De jassen verdwenen in een hoek en de kids stormden linea recta naar de speelhoek. Ouders zaten verspreid door de ruimte te knutselen, te lezen of een spelletje te doen. “Ben ik in een weekendopvang beland?” schoot het even door me heen. Maar nee: het is een ontspannen inloop waar je voor een appel en een ei tweedehands kinderspullen vindt, waar je gratis kinderboeken mag lenen en waar de koffie+ uitnodigt om even rustig te blijven zitten. Een plek die uitnodigt: kom zoals je bent.

Een paar weken daarvoor wandelden we spontaan het pand van Ridderinkhof binnen, waar het Kunstcollectief een gevarieerde expositie had ingericht. Ook daar hing diezelfde open en gemoedelijke sfeer. Niets moest, alles mocht. Het voelde als een stille bevestiging dat verbinden en ontmoeten nog altijd in de vezels van het dorp zitten.

Toch, niet zo lang geleden, maakte ik me oprecht zorgen. Hoe zou het centrum eruitzien als de leegstand zou toenemen?

Vooral het front — in de volkstaal ‘De Schanse’ — baarde me zorgen. Enkele panden stonden al leeg en met de aankondiging dat ook Next Step en Koos Slurink Watersport zouden sluiten, leek de teloorgang van de eerste aanblik van Zwartsluis onafwendbaar.

Ik zag voor me hoe horeca en winkels erachter het moeilijker zouden kunnen krijgen. En belangrijker nog: hoe het sociale weefsel zou gaan rafelen wanneer mensen elkaar niet langer dagelijks tegenkomen en spreken.

Tijdens de coronatijd was dat besef nog scherper. Gelukkig waren er toen al mensen die verder keken, onder wie Matthijs de Graaf met zijn idee voor het Digitaal Dorpsplein: Shopforce. Een platform dat lokale vakmensen digitaal verbindt met hun klanten en inwoners de mogelijkheid geeft bij meerdere ondernemers tegelijk te bestellen. Het verkort de lijnen, versterkt de gemeenschap en stimuleert duurzaamheid en vertrouwen in lokaal vakmanschap. Inmiddels krijgt het landelijk steeds meer aandacht. Onlangs verscheen er zelfs een groot artikel in Trouw, waarin Shopforce eervol werd opgenomen in de Duurzame 100.

Het laat zien dat positieve ideeën vooral tijd, moed en geloof nodig hebben. De gedachte van verbinden wint terrein. Ondernemers zoeken elkaar op, verenigingen haken aan, en die energie straalt af op het hele dorp. Het trekt zelfs nieuwe ondernemers aan en naar ik hoop vrijwilligers op velerlei gebied.

Wat ooit als een dreigend beeld voor me stond, is veranderd in een sfeer waarin je merkt dat er iets groeit. Kijk naar het opgeknapte pand waar Aquaservice nu zit. De Marktstraat krijgt een nieuwe aanblik door de bouw van appartementen. Margreet Bosma blaast het hart van het front nieuw leven in met haar vintagewinkel Briezs. Aan de randen van het centrum verschijnen frisse gezichten: de vernieuwde uitstraling van Ruach, het sfeervolle Kisjes Delicatessen en Kisjes Kokerij in de voormalige Snipperfabriek, en de conceptstore van Maan die er tegenover straalt.

Het centrum van Zwartsluis lijkt daarmee een nieuwe adem te hebben gevonden. Het is nu aan de Sluzigers zelf om die positieve energie vast te houden en verder te dragen. Er is al genoeg slecht nieuws — laten wij als Sluzigers voor het positieve gaan.

Herman Slurink