Erelidmaatschap van Historische Vereniging voor Albert Greveling

(Ingezonden) Het wandelend archief van Zwartsluis geëerd

Als wandelend archief en schepper van de Zintuigentuin gaf hij het verleden van Zwartsluis niet alleen woorden, maar ook vorm.

Tijdens de jaarvergadering van 11 maart verraste de Historische Vereniging Zwartsluis haar ruim tachtigjarige lid Albert Greveling met een erelidmaatschap – een erkenning voor zijn uitzonderlijke betekenis voor het historische bewustzijn van het dorp.

Het is een bijzonder voorrecht om dit verslag namens de Historische Vereniging te mogen schrijven over iemand die nog volop in het leven staat en die zich, zij het tegenwoordig op een iets lager pitje, nog altijd onophoudelijk bezighoudt met de geschiedenis van Zwartsluis. Waarom voelt dat zo? Omdat Albert Greveling niet alleen kennis hééft van het verleden, maar het ook belichaamt. Hij bewaart het, beschermt het en weet het – soms letterlijk – opnieuw tot leven te wekken.

Van geschiedbewaarder naar het scheppen van nieuwe werelden

Tijdens de jaarvergadering op 11 maart verraste de Historische Vereniging Zwartsluis haar ruim tachtigjarige lid Albert Greveling met een erelidmaatschap. Officieel is dat een besluit van een vereniging, maar in de praktijk voelt het als een logisch gevolg van iets wat al decennia lang zo is. Albert is namelijk niet alleen lid van de Historische Vereniging, hij is er een wandelend archief, een levende voetnoot, een man die bij elke verdwenen dakpan, verplaatste gevelsteen of omgezaagde boom instinctief voelt dat er ergens een verhaal verloren dreigt te gaan.

En dat laat hij dan ook weten. Met een enerzijds milde maar verraderlijke vasthoudendheid, veelal een onderdrukte verontwaardiging, maar altijd gedreven door liefde voor het dorp. Zijn dorp: Zwartsluis.

Wie Albert kent, weet dat hij niet alleen historische voorwerpen en woorden verzamelt. Hij redt ze van de sloophamer of van de papierversnipperaar. Oude kranten, vergeelde foto’s en ansichtkaarten, documenten waarvan anderen denken: wat moeten we hier nog mee? Albert weet beter. Hij weet dat geschiedenis zelden in hoofdletters wordt geschreven, maar juist schuilt in het kleine, het alledaagse, het schijnbaar onbelangrijke. Net zoals hij in een afgebroken tak geen afval ziet, maar een begin van iets nieuws.

Misschien is dat wel de kern van zijn kunstenaarschap. Want naast geschiedbewaarder is Albert ook schepper, een schepper van nieuwe betoverende werelden als toekomstvisioenen. Zijn Zintuigentuin – inmiddels bij velen bekend en bij evenzovelen gemist – was daar het grote, tastbare bewijs van. Een plek waar schijnbaar dood materiaal opnieuw adem kreeg, waar stronken sculpturen werden en waar stilte niet leeg was, maar vol betekenis. Een tuin ontstaan door intuïtie en verbeelding. Een tuin die zich niets aantrok van keurige lijnen of tuinarchitectonische wetten, maar eenvoudigweg was. Net als Albert zelf.

Voor alles staat een tijd

Toch komt er een moment waarop zelfs de meest vasthoudende tuinman moet erkennen dat loslaten ook een vorm van zorg kan zijn. Die tijd dient zich nu aan. Albert heeft door de jaren heen een immens archief opgebouwd. Hij slaapt samen met zijn Anneke, naar eigen zeggen, zo ongeveer tussen de kranten, dozen en archiefkasten. Het kostte zijn kinderen enige overtuigingskracht, maar stap voor stap draagt hij dit voor hem zo wezenlijke bezit over aan de Historische Vereniging. Daar krijgt het niet alleen een veilige plek, maar ook een naam: het Albert Greveling Archief. Een mooier eerbetoon is nauwelijks denkbaar.

Het erelidmaatschap dat hem nu wordt toegekend, voelt als niet alleen door de vereniging toegekend. Dit is er één namens het hele dorp. Met hetzelfde gemak zouden we Albert ereburger van Zwartsluis kunnen noemen. Niet omdat hij lintjes verzamelt of op de voorgrond treedt, maar omdat hij ons heeft geleerd anders te kijken. Naar geschiedenis. Naar natuur. Naar wat ogenschijnlijk geen waarde meer heeft. Naar iets wat schijnbaar dood is maar vol leven zit. Naar de verborgen krachten die het leven rijk is.

En misschien is dat wel zijn grootste nalatenschap: dat we voortaan iets langer stilstaan voordat we iets weggooien. Dat we luisteren naar wat het verleden ons nog te vertellen heeft. Of het nu in een vergeelde krant zit, een dorpsverhaal, of in een kromgegroeide tak die, in de juiste handen, ineens weer tot leven komt.

Namens het bestuur van de Historische Vereniging Zwartsluis,
Herman Slurink