Oproep: leg samen maritieme geschiedenis vast

(Ingezonden) De nautische ziel van Zwartsluis verdient een boek: een oproep aan inwoners en bedrijven om samen de maritieme geschiedenis vast te leggen. Dit initiatief wil verhalen, foto’s en steun bundelen tot een blijvend document.

Zwartsluis aan ’t Zwartewater

Wie langs het water van Zwartsluis loopt, ziet meer dan alleen werven en schepen die komen en gaan. In het ritme van het water, in de lijnen van de kades en in de namen die blijven hangen, klinkt een verleden door dat nauw met de scheepvaart verbonden is.

De afgelopen tijd werd dat verleden opnieuw zichtbaar toen de Kamper Kogge naar Zwartsluis kwam voor restauratie. In berichten daarover werd steevast gesproken over de rijke nautische geschiedenis van het dorp. Maar wie zich vervolgens afvroeg waar die geschiedenis in samenhang te lezen is, merkte al snel dat die vraag niet eenvoudig te beantwoorden is.

Er is veel. Artikelen, verhalen en onderzoeken — onder meer in de Sluziger Kroniek en in het archief van de Historische Vereniging. Waardevol, zorgvuldig vastgelegd, maar vaak verspreid en fragmentarisch. Het grotere verhaal, waarin al die lijnen samenkomen, ontbreekt nog.

Juist nu, in een periode waarin de restauratie van de kogge opnieuw aandacht vraagt voor het maritieme verleden van Zwartsluis, ontstond het idee om die geschiedenis bijeen te brengen in een magazine of misschien wel een boek. Het laatste zou het mooist zijn, maar een en ander zal afhankelijk zijn van sponsoring en subsidies.

Alle Elbers en Herman Slurink namen het initiatief en gingen met elkaar in gesprek. Niet alleen over de inhoud, maar vooral over de vraag hoe je zo’n verhaal vertelt. Want een geschiedenis kan volledig zijn, maar daarmee nog niet levend. Hoe voorkom je dat een magazine of boek verzandt in een opsomming van jaartallen, namen en feiten, terwijl juist achter die feiten een wereld van betekenis schuilgaat?

Een plan krijgt vorm: Iedere vogel zingt zoals hij gebekt is

Gaandeweg kreeg het plan vorm. De geschiedenis moet opgeknipt worden in twee delen, ieder met een eigen invalshoek. Alle Elbers zal zich richten op de ontwikkeling van de scheepswerven en de feitelijke geschiedenis van de scheepsbouw in Zwartsluis. Herman Slurink neemt de ambachten voor zijn rekening — de mensen en het werk achter de schepen.

Dit betekent een geschiedenis met twee stemmen. Of, zoals eens treffend werd gezegd:
“Iedere vogel zingt zoals hij gebekt is.”

Die verscheidenheid is juist de kracht van het project. Waar de één zoekt naar samenhang in feiten, lijnen en ontwikkelingen, zoekt de ander naar de betekenis daarachter — naar het verhaal van veelal kunstzinnige handen die werkten, van materialen die vorm kregen en van mensen die leefden met water, wind en tijd. Samen ontstaat zo een beeld dat meer wil zijn dan alleen een geschiedenis. Een verhaal waarin niet alleen wordt verteld wat er was, maar ook voelbaar wordt wat het betekende. Geuren en sferen van oudsher komen bovendrijven.

Een oproep aan de inwoners van Zwartsluis en omgeving

Om dat beeld zo compleet mogelijk te maken, doen de samenstellers een beroep op de inwoners van Zwartsluis en omgeving. Zij zijn op zoek naar foto’s, documenten en persoonlijke verhalen die nog niet in het archief van de Historische Vereniging zijn opgenomen. Juist die persoonlijke herinneringen kunnen het verhaal verdiepen en tot leven brengen.

Binnen deze geschiedenis zal naast de vele werven die Zwartsluis heeft gekend en de schepen die er werden gebouwd, aandacht worden besteed aan de volgende ambachten die onmisbaar waren voor de scheepvaart, zoals timmerlieden en mastenmakers, touwslagers, smeden, zeilmakers, scheepsschilders en de makers van borstels en kwasten.

Wie (foto)materiaal, documenten of verhalen heeft die hierbij aansluiten, wordt van harte uitgenodigd om deze te delen. In het archief van de Historische Vereniging kan alles worden gescand en opgeslagen.

Zo kan een geschiedenis die ooit het dagelijks leven van velen bepaalde, opnieuw zichtbaar worden — niet als iets van vroeger alleen, maar als een verhaal dat nog altijd doorwerkt.

U kunt hierover contact opnemen met Herman Slurink: email: h.jslurink@freeler.nl en tel. 0637300926

Tevens wil ondergetekende graag in gesprek met bedrijven cq werven die mogelijkheden zien om in geval van het schrijven van een boek daarvoor een sponsoringvoorstel kunnen doen. Wij gaan niet over één nacht ijs en willen daarvoor een solide fundament neerleggen zonder risico’s. Een breed draagvlak kan meewerken bij de aanvraag van subsidies.

Herman Slurink